Gerra Iazagarri bat lehertu zen 1914ko udan, Europan. Lehen Mundu Gerra izenez ezaguna,

1918ko azaro arte, milioika lagunen heriotza eragin zuen sarraskia bizi izan zuten milaka euskaldunek

ere, frantses hiritartasuna izanik, gerrara deitu zituztelako.

la mende erdia iraun zuten tentsioen ondorioa izan zen gerra hura, Europako estatu nagusietan

nazio sentimentua eraikitzen ari ziren garaiaren bukaeran. Frantziako Errepublikak indar handia

egin zuen, 1870eko porrotetik landa, frantses izaera errotzeko herritarren baitan eta batasun

nazional bat sortzeko. Garai hartan egin zuten indar handia Euskal Herria eta gainerako herri

gutxituak frantsesteko.

Testuinguru hartan lehertu zen gerra, eta milaka euskaldun hil ziren, Belgikan, Andereen Bidearen

inguruetan eta Verdunen nagusiki. Intsumituak ere milaka izan ziren, eta desertoreak

ere bai. Baina, oroz gainetik, euskaldunek Frantziarekin eta Frantziarentzat isuri zuten odola

funtsezkoa izan zen euskaldunak frantsesteko bidean. Ipar Euskal Herriko euskal prentsa eta

apaizak berak ere ildo horren defendatzaile izan ziren.

Liburu honek Lehen Mundu Gerraren hari nagusiak kontatzen ditu, baina Euskal Herriko ikuspegitik

kontaturik. Bereziki gerraren aurrekari eta ondorio politikoak aztertu ditu, baina baita

ere soldaduen bizipenak zein ziren eta Euskal Herriko bizitza nolakoa zen garai hartan. Halaber,

hildako euskaldunen kontaketa xehea eskaintzen du: non, noiz, zer adinetan, nongoak...