1899 : la question romana, lo risorgimento italian vielh de sonque trenta ans, lo papa qui's considèra presonèr a la ciutat deu Vatican despuish 1870, los republicans au poder en França, l'ahar Dreyfus, lo nacionalisme exacerbat, la desseparacion de la Glèisa e de l'Estat qui comença de puntejar. En aqueth contèxte, un curat de campanha que hè lo viatge de la soa vita : que'n va per l'Italia en cèrcas de las arradics de la soa fe e que'ns balha las soas impressions. A saber se'n ditz mei sus cò que ved o sus eth medish...